<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00f6km\u00fc\u015f bir binada mahsur kalan canl\u0131y\u0131 h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde kurtarma b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Arama-kurtarma ekipleri depremzedelerin kurtar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in akustik dedekt\u00f6rler, k\u00f6pekler, y\u0131lan kamera ve y\u00fcksek hassasiyetli mikrofonlar kullan\u0131r, ancak bu y\u00f6ntemlerin her birinin enkaz alan\u0131nda kullan\u0131m\u0131nda baz\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 vard\u0131r. Bu sebeple, g\u00f6\u00e7\u00fckteki canl\u0131lar\u0131n tespiti i\u00e7in kullan\u0131labilecek g\u00fcvenilir bir cihaz yapmak olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Uzaktan alg\u0131lama teknolojilerinin bu alanda kullan\u0131m\u0131 son y\u0131llarda b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6rmektedir. D\u00fc\u015f\u00fck RF frekanslarda (6 GHz alt\u0131) elektromanyetik dalgalar beton, tu\u011fla, ah\u015fap vb. gibi yap\u0131 malzemesi i\u00e7erisinde ilerleyebilmektedir. G\u00f6\u00e7\u00fck i\u00e7i canl\u0131 tespiti i\u00e7in \u00f6zelle\u015ftirilmi\u015f radar teknolojisinin kullan\u0131m\u0131 sayesinde enkaz alt\u0131ndaki kalp at\u0131\u015f\u0131 ve nefes alma hareketleri tespit edilebilir. Bu ama\u00e7la bir\u00e7ok akademik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131na kar\u015f\u0131n ticari \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f sadece \u00fc\u00e7 \u00fcr\u00fcn mevcuttur. Rescue&Radar, Life Locator (UltraVision Security Systems) ve Finder (Finder by NASA) cihazlar\u0131 ile g\u00f6\u00e7\u00fck i\u00e7indeki 10m derinlikteki canl\u0131lar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck hareketlerinin tespit edilebildi\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ancak eri\u015filebilen u\u00e7 derinlik g\u00f6\u00e7\u00fck i\u00e7erisindeki yap\u0131 bile\u015fenlerinin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterecektir. Zira, b\u00f6lgenin heterojenli\u011fi elektromagnetik dalgan\u0131n sa\u00e7\u0131lmas\u0131na sebebiyet vererek enerjinin belirtilen derinlik seviyelerine ula\u015famamas\u0131na neden olabilir. Ortam ve hedefle ilgili sonsuz olas\u0131l\u0131k, performans\u0131 net bir \u015fekilde belirlemeye engel olur. Bu sebeple, g\u00f6\u00e7\u00fck i\u00e7erisindeki canl\u0131n\u0131n konumunu y\u00fcksek do\u011frulukla tespit etmek halen daha \u00e7\u00f6z\u00fcm gerektiren, \u00f6nemli bir bilimsel ve teknolojik problemdir.<\/p>\n\n\n\n\n\n
\u015eekil 1. T\u00fcrkiye\u2019nin deprem b\u00f6lgeleri haritas\u0131 [1]<\/p>\n\n\n\n
\u00d6nerdi\u011fimiz projede, deprem sonras\u0131nda olu\u015fan bina g\u00f6\u00e7\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erisinde s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f bilin\u00e7li ya da bilin\u00e7siz halde bulunan canl\u0131lar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131n ve konumlar\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in literat\u00fcrde ilk kez Yapay Zeka (YZ) tabanl\u0131 bir tespit ve konum belirleme algoritmas\u0131 uygulanacakt\u0131r. Kullan\u0131lacak olan YZ Algoritmalar\u0131, Derin \u00d6\u011frenme ve Sembolik Regresyon\u2019dur. \u00c7ok al\u0131c\u0131l\u0131 (multistatik) s\u00fcrekli dalga radar\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 ile YZ algoritmas\u0131, hedef konumunu klasik y\u00f6ntemlere oranla daha h\u0131zl\u0131 ve y\u00fcksek do\u011frulukla tespit imk\u00e2n\u0131 sunacakt\u0131r. Enkazdaki yap\u0131 bile\u015fenlerinin elektriksel \u00f6zelliklerinin frekans ile de\u011fi\u015fimi ara\u015ft\u0131r\u0131larak 150-650 MHz frekanslar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ok geni\u015f bantl\u0131 bir radar sistemi ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Alt kesim frekans\u0131 FM yay\u0131n\u0131 ve telsiz ileti\u015fimi kaynakl\u0131 g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc, \u00fcst kesim frekans\u0131 4.5G frekanslar\u0131 sebebiyle olu\u015facak g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc engelleyecektir. Frekans ad\u0131ml\u0131 (50 MHz ad\u0131mlarla) y\u00fczey alt\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme s\u00fcrekli dalga radar\u0131 ile farkl\u0131 yap\u0131 bile\u015fenlerinden olu\u015fan heterojen yap\u0131daki g\u00f6\u00e7\u00fck i\u00e7erisinde dalga propagasyonu sa\u011flanarak hedefin hareketi (nefes al\u0131\u015f\u0131 ya da kalp at\u0131\u015f\u0131) alg\u0131lanacakt\u0131r. \u00d6zg\u00fcn tasarlacak al\u0131c\u0131 konformal dizi anten a\u011f\u0131 ile enkaz y\u00fczeyi ile uyumlu olarak geni\u015f bir y\u00fczey alan\u0131n\u0131 kapsayacak \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabilecektir. Verici anten, enkaz\u0131n yap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak g\u00f6\u00e7\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nden ya da arkadan ayd\u0131nlatacak \u015fekilde konumland\u0131r\u0131labilecektir. G\u00f6\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn say\u0131sal modellemesi ve depremden sonra olas\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fck ortam\u0131ndan kaynakl\u0131 elektromanyetik (EM) sa\u00e7\u0131lmalar\u0131n hesap edilebilmesi i\u00e7in \u00f6zg\u00fcn n\u00fcmerik bir yakla\u015f\u0131m \u00f6nerilmektedir. \u00d6nerilen n\u00fcmerik y\u00f6ntem e\u015fde\u011ferlik prensibinden yararlanarak y\u00fczey ak\u0131mlar\u0131n\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n